Czym jest szylkret? (KOT)

Według systemu kodowania odmian barwnych EMS,szylkret to jeden z kolorów futra, w rude lub kremowe łaty.

Dlaczego plamy na futrze to kolor futra? Znamy kilkanaście właściwych kolorów kota. Kot może być całkiem czarny,całkiem niebieski czy całkiem czekoladowy. Może być rudy,biały,płowy i kremowy. Może być nawet jednolity kot srebrzysty, z tak zwanymi tippingiem. Możliwości jest wiele,ale cechą wspólną tych kolorów jest to,że wszystkie włosy na całym ciele zabarwione są tak samo.

Tak wyglądają koty jednolite (solid). Jednolicie zabarwione futro może zostać ozdobione bielą -przykładem są tu białe łaty (krawat czy skarpetki) -lub rysunkiem tabby (pręgami,cętkami) czy znaczeniami point (specyficzna dla kotów,wrażliwa na temperaturę odmiana albinizmu). Różne rysunki tabby,jak i rozłożenie barw na ciele kota,kodowane są przez różne geny,może się więc zdarzyć,że jeden osobnik będzie miał ,na przykład,jednocześnie pręgi i białe plamy. Jednak ewidentnie każda z tych ozdób charakteryzuje się tym,że w różnych partiach kociego futra znajdujemy różnie zabarwione włosy. Takie koty nie są solid -nie są jednolite.

Dlaczego więc szylkret -kot w rude łaty,według kodu EMS jest kotem jednolitym? Podczas gdy kot w łaty białe już nie jest?

Jak należałoby opisać kolor szylkretowy u kotów? Czym rude plamy różnią się od białych plam ? Wyglądają podobnie,prawda?

Jednak ich genetyka jest odmienna. A kod EMS opiera się na zapisie DNA.

Wyjaśnię to na podstawie analogii -kot biały a kot w białe łaty; kot rudy a kot w rude łaty (szylkret).

Kot biały "powstaje",gdy któryś z rodziców przekaże potomkowi gen W (white). Futro małego kotka nie produkuje żadnych barwników, a pozbawione pigmentu -jest całkiem białe. Można powiedzieć,że kot wkłada taki "biały płaszcz".Pod spodem znajduje się jakiś kolor,jednak skoro nie ma barwników do jego wyprodukowania -nie widać go. Ilość barwników jest często tak znikoma,że rzutuje to na kolor oczu (jak małe dzieci).

Kot w białe plamy "powstaje" zaś,gdy któreś z rodziców przekaże potomkowi gen S (spotted). Wtedy tylko w niektóre miejscach na ciele pigment nie jest produkowany. W odróżnieniu od białego płaszcza -kot wkłada białe skarpetki czy krawat. Nie wdając się jednak w szczegóły ,można stwierdzić,że biały kolor futra i białe plamy powstają na skutek działania dwóch odrębnych genów.

Inaczej sprawa wygląda z szylkretami i kolorem rudym. Za ich powstanie odpowiada ten sam gen O (orange making gene"). Powoduje on,że włosy produkują tylko pomarańczowy (rudy) pigment -kot wkłada rudy płaszcz. Gen ten jest sprzężony z płcią. Mieści się on w chromosomie X,czyli jednym z chromosomów odpowiedzialnych za płeć kota. Jak wiadomo,kotka ma dwa chromosomy X,czyli genotyp XX,zaś kocur ma jeden chromosom X i jeden Y (XY). Co z tego wynika?

Skoro kocur ma tylko jedno X, może mieć najwyżej jedną kopię genu na rude futro. Jeśli ją odziedziczy ,jego genotyp zamiast XY,zapisujemy: OY,i osobnik taki jest rudy (całkiem i jednolicie,może mieć najwyżej,dodatkowo rysunek tabby -np.pręgi).

A kotka? Skoro kotka ma dwa X, to znaczy,że może nie mieć w ogóle genu na rude futro,mieć go w jednym lub w obu chromosomach płci. Gdy genu nie ma -oczywiście,nie znajdziemy na jej ciele ani jednego rudego włoska. A dwa pozostałe przypadki? Przy dwóch kopiach genu na rude futro (OO zamiast XX) jest ruda (nosi rudy płaszcz). Przy jednej (OX),chromosomy płci "walczą" między sobą o miejsce w ciele. Używając nieco gangsterskiej analogii,tworzy się coś w rodzaju stref wpływów na ciele kota. Niektóre miejsca są podporządkowane X zawierającemu gen rudości (z płaszczem), a niektóre temu bez niego ( bez płaszcza) i na skórze pojawia się mozaika rudych i nierudych plam,umaszczenie takie nazywamy szylkretem.

Genetyka koloru białego pozwala nam na rozróżnienie przypadków całkiem biały/w białe plamy. Jednak genetyka koloru rudego uniemożliwia taki manewr. Szylkret to po prostu odmiana koloru rudego -dostępna tylko dla kotek.

W artykule zostały opowiedziane trzy geny: W (white), S (spotted) i O (orange making gene). Mogą się one łączyć na różne sposoby. W+S daje nam białego kota z białymi dodatkami (kot jest po prostu biały). W+OO i OY daje nam rudzielca ubranego w biały płaszcz -kot w prawdzie chce produkować tylko pomarańczowy barwnik ,ale nie jest w stanie tego zrobić (jest więc biały). W+OX to szylkrety ubrane na biało.

Do tego możemy dorzucić oczywiście białe dodatki -S. Ale -jak już zostało wspomniane -białe na białym nie będzie widoczne.

Jeśli kot nie odziedziczy genu W, możemy już znaleźć bardziej interesujące przypadki. OO i OY,czyli koty rude niosące gen S,to koty rudo białe. Zaś kotki o genetyce OX+S to szylkretki niosące rekordową liczbę kolorów -trzy naraz. Trójkolorowe odmiany barwne to po prostu szylkrety z białym. W zależności od ilości bieli na futrze zaliczmy je do bikolorów,vanów,arlekinów .... lub kotów z nieokreśloną ilością bieli.

Szylkretowe kocury (XXY) rodzą się niezwykle rzadko,a jeśli już przychodzą na świat,są zazwyczaj bezpłodne.